به گزارش پایگاه تخصصی مسجد، جشنواره باشکوه فرخنده میلاد امام رضا (ع) به همت رایزنی فرهنگی سفارت ایران در ترکمنستان، با همکاری این سفارتخانه و سرکنسولگری کشورمان در مرو، با حمایت اداره کل همکاری‌های فرهنگی و امور ایرانیان خارج از کشور سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و مشارکت بنیاد بین المللی امام رضا (ع) و آستان قدس رضوی و با همکاری شایسته دولت و مسؤلان کشور ترکمنستان به ویژه وزارت امور خارجه، شهرداری بایرامعلی و دیگر عوامل مرتبط در قدمگاه آن حضرت در مرو قدیم در جنوب ترکمنستان برگزار شد.
در این مراسم هیأتی از ایران، مقامات و شخصیتهای سیاسی، پارلمانی، دیپلماتیک ایران و ترکمنستان و بیش از یک هزار نفر از شیفتگان اهل بیت (ع) حضور داشتند و امسال نیز در آستانه تولد امام رضا(ع) جمع زیادی از علاقمندان به آن امام از اقصی نقاط منطقه استان مرو و دیگر نقاط ترکمنستان به این مکان آمدند تا ارادت خود را به آن حضرت نشان دهند.
تلاوت آیاتی چند از قرآن آغازگر این آئین باشکوه بود که فضایی معنوی به مراسم بخشید و با پخش صلوات خاصه امام رضا (ع) بار دیگر شمیم صحن و سرای حرم رضوی در محل اقامتگاه ثامنالحجج علی بن موسی الرضا(ع) پیچید و دلها همه بیقرار و روانه مشهد مقدس شد.
امام رضا(ع)؛ خورشید هدایت
محمد جواد ابوالقاسمی، رایزن فرهنگی سفارت ایران در ترکمنستان طی سخنانی در این مراسم ضمن تبریک زادروز ولادت امام هشتم (ع) و خیر مقدم و خوشامدگویی به حضار گفت: امام رضا(ع) خورشیدی است که برای روشنایی و هدایت مردم فرستاده شده است و آن حضرت از شهر مدینه به نیت مرو حرکت کرد؛ زیرا این منطقه در آن زمان از نظر علمی از جایگاه بالایی برخوردار بود.
رایزن فرهنگی کشورمان افزود: توجه امام رضا (ع) به مرو سبب شده است تا مردم این سرزمین نیز نسبت به این امام بزرگوار ارادت خاصی داشته باشند و این روزها نیز امام رضا(ع) در میان مردم به عنوان «قیزیل امام» یعنی امام طلایی (منظور گنبد طلایی حرم مطهر) از احترام خاصی برخوردار است.
وی تصریح کرد: از دیر باز مردم ترکمنستان علاقه وافری به امام رضا (ع) داشته‌اند و پس از کسب استقلال ترکمنستان، دولت و مردم این کشور با شور و احساس بالاتری برای امام هشتم(ع) اظهار ارادت میکنند و هر ساله در ایام ولادت با سعادت آن امام همام برنامههای ویژه‌ای برگزار میکنند.
وی در پایان از همه کسانی که در برگزاری این برنامه مشارکت داشتند به ویژه سفارت ایران در ترکمنستان و سرکنسولگری ایران در مرو، آستان قدس رضوی و بنیاد بینالمللی امام رضا(ع) تشکر کرد و همچنین همکاری و همراهی دولت ترکمنستان، نیروهای امنیتی و انتظامی، شهرداری مرو و نمایندگی وزارت خارجه ترکمنستان در مرو را ستود.
رسول جعفری، سرپرست سرکنسولگری ایران در مرو نیز طی سخنانی مراتب سپاسگزاری خود را از همه دست‌اندرکاران برنامه اعلام و از طرف سید‌محمد احمدی، سفیر ایران در ترکمنستان سلام وی را به همه میهمانان و حاضران ابلاغ کرد.
کرامت الهی امام هشتم
در ادامه مراسم، آخوند عبدالجبار میرابی از علمای ترکمن ایران سخنرانی کرد و از طرف مردم ایران به ویژه ترکمنها به حاضران در مجلس سلام ویژه رساند و گفت: همانطوری که خدا در قرآن مجید می‌فرماید: «خدا به انسان کرامت، شرافت، عزت، آبرو و خوبی‌ها را بخشیده است»؛ حضرت امام رضا (ع) هم یکی از آن شخصیتهایی است که خدا به او کرامت داده است. به احترام امام رضا (ع) هیاتی از ایران و اقشار مختلف مردم ترکمن در کنار هم جمع شده‌اند و به این زیبایی مراسم برگزار میشود که خود این هم یکی از موهبتهای الهی است.
وی تأکید کرد: روابط نزدیک، برادرانه و دوستانه میان رؤسای جمهور دو کشور برای ما سعادت بزرگی است. در سایه اتحاد و انسجام دو کشور چنین مراسمی برگزار میشود. برای هر دو رئیس جمهور ایران و ترکمنستان دعا و عمر طولانی آرزو می‌کنیم که زمینه این تجمع باشکوه و باعظمت را فراهم ساختند.
میرابی با قرائت چند بیت از اشعار مختوم قلی که در وصف امام رضا(ع) سروده است، گفت: «مختوم قلی فراغی» نماد خوبی برای این اتحاد است.
وی افزود: امام رضا(ع) یکی از دوستان محبوب خدا است. خدا همیشه از محبان و دوستان خود حمایت می‌کند. ما اگر با چشم دل سراغ امام هشتم برویم، شفا می‌گیریم و حاجت ما برآورده میشود.
سخنران بعدی مراسم «مصطفی کواکبیان»، نماینده مجلس و عضو کمیسیون سیاست خارجی و امنیت مجلس شورای اسلامی بود. که با تبریک دهه کرامت روایت «سلسلة الذهب» امام هشتم (ع) را خواند و گفت: این کلام هم بحث توحید را و هم بحث قیامت را و هم بحث امامت را تبیین می‌کند که امام رضا (ع) در بدو ورود به منطقه نیشابور روایت کرده است، باید به آن با دقت گوش فرا دهیم و در زندگی روزمره خود ساری و جاری سازیم.
وی تأکید کرد: علی ابن موسی الرضا (ع) سلطان قلب همه ایرانیان و همه پیروان ایشان است. مردم ایران هر درد و مشکلی داشته باشند، به آقا امام رضا(ع) متوسل می‌شوند و دهها نمونه داریم که از این امام همام، حاجت خودشان را گرفتند. انشاالله همه ما به این امام اقتدا کنیم و حاجت و مراد دل خودمان را بگیریم.
کواکبیان بیان کرد: در ایران شیعه و سنی در کنار هم زندگی میکنند و با هم وحدت و صفا و صمیمیت دارند. اعتقادشان این است که به ریسمان الهی، چنگ بزنند تا به فلاح و رستگاری برسند؛ حتی کسانی که مسلمان هم نیستند باید نگاه محبتآمیز به آنها داشته باشیم؛ چه برسد به برادران ایمانی و شیعه و سنی؛ باید با همدیگر کاملا یکسان و یک منش را پیش ببریم.
رضایت مردمی از امام
وی با قرائت روایت«سمی الرضا بالرضا لرضی الرعیه» گفت: امام رضا (ع) به این دلیل امام رضا لقب گرفت که مردم از او راضی بودند. لذا ما نمایندگان مجلس، دولتمردان، چه دولت مردان ایران چه دولت مردان دولت ترکمنستان باید به مردمشان خدمت و رضایت مردم را هر چه بیشتر جلب کنند.
کواکبیان همچنین با خوانش «صدیق کل امرء عقله و عدوه جهله» از امام رضا (ع) اظهار کرد: دوست هر کسی عقل او و دشمنش جهالت اوست. ما تلاش می‌کنیم در راستای ارتقاء دانش و بینش عمل کنیم و همه امور و سبک زندگی ما بر اساس عقلانیت شکل گیرد.
وی ضمن تشکر و قدردانی از رایزنی فرهنگی و سرکنسولگری و همچنین مسئولان دولت ترکمنستان در برگزاری باشکوه جشنواره امام رضا (ع) در مرو تصریح کرد: خواهان روابط بسیار سازنده و مثبت در بین دو کشور هستیم و می‌خواهیم این روابط که هر روز قبل از گذشته رو به پیشرفت و توسعه باشد و توافقاتی که رئیس جمهور ما با رئیس جمهور شما در سفری که داشتند، اجرایی و عملیاتی بشود و روز به روز گسترش روابط را شاهد باشیم.
در ادامه «کاکاجان بایرام‌اف»، مدیر بخش نژادشناسی تاریخ ترکمنها در آکادمی علوم ترکمنستان به ایراد سخنرانی پرداخت و ضمن ادای احترام و خوشامدگویی به شرکتکنندگان گفت: در میان مردم ترکمن ضربالمثلی وجود دارد که میگوید: «خانه نخر، همسایه بخر» بر همین اساس رؤسای جمهور کشور ایران و ترکمنستان دنباله روی سیاستهای تعامل و روابط دوستانه هستند که این ما را بسیار خرسند می سازد. روابط ایران و ترکمنستان سرچشمه خود را از دوران دیرباز میشناسد و اگر بگوییم ما فرهنگ مشترک داریم، اشتباه نکردهایم.
وی بیان کرد: تمدن اسلامی در رشد و توسعه تمدن جهانی سهم به سزایی داشته است. مطالعه افکار و اندیشه شخصیتهای برجسته و برگزاری کنفرانس و همایش‌های مختلف درباره این شخصیت‌ها از برنامههای بسیار ارزشمند و قابل توجه است.
احترام ترکمنها
کاکاجان بایرام‌اف تصریح کرد: امام رضا(ع) این شخصیت بزرگ در میان مردم ترکمن از احترام خاصی برخوردار است. ایشان انسانی با کرامت و بافضیلت در مدت حضور مبارکشان در مرو قدیم بوده است.
مدیر بخش نژادشناسی تاریخ ترکمن ها در آکادمی علوم ترکمنستان با تبریک و تشکر از برگزاری این آئین باشکوه افزود: رئیس جمهور ترکمنستان تعدادی از اساتید دانشکده های تاریخ، باستان شناسی، نسخ خطی، زبان و ادبیات ترکمن را برای شرکت در این مراسم اعزام کرده که حاکی از اهمیت زیاد آن است.
در پایان سخنان بایرام‌اف، مجری برنامه به صورت ویژه از حضور پژوهشگران و میهمانان علمی اعزام شده تشکر کرد و از اینکه به دلیل گرمی هوا امکان استفاده از سخنان آنان نیست، عذرخواهی کرد و از آنان خواست تا در یک برنامه علمی که به همین منظور برگزار خواهد شد، شرکت کنند.
میهمان ویژه این مراسم، حجت‌الاسلام و المسلمین غلامرضا جلالی، معاون سابق پژوهشی بنیاد پژوهش‌های آستان قدس رضوی نیز که از متخصصان و صاحب نظران در عرصه شخصیتهای عرفانی و سادات مدفون در سرزمین ترکمنستان است؛ با تبریک ولادت با سعادت هشتمین اختر آسمان امامت و ولایت حضرت ثامن الحج علی بن موسی الرضا (ع) به همه مسلمانان و به ویژه به دو ملت ایران و ترکمنستان و ارج نهادن به برگزاری مراسم میلاد حضرت امام رضا (ع) سخنان خود را آغاز کرد و گفت: جهان امروز پر از ستیزه جویی و خشونت است ما باید ببینیم کدام درس را از امام رضا (ع) میتوانیم با توجه به نیاز کنونی بیاموزیم، بدون تردید یکی از مهم‌ترین تعالیم ایشان محبت با معنی وسیع آن است یعنی محبت به خدا، نسبت به انسان و نسبت به همه موجودات. محبت در حقیقت از تعالیم قرآن کریم است.
وی با استناد به آیه قرآن تصریح کرد: قرآن می فرماید: :«یحبهم و یحبونه» یعنی خدا انسانهای مومن را دوست دارد و آنها هم خدا را دوست دارند یعنی اساس همه محبت‌های انسان محبت خدا نسبت به انسان است. محبت را به مفهوم میل و کشش نسبت به دیگران می‌دانند و در تعریف آن گفته شده است: محبت میل جمیل به جمال است. یعنی محبت وقتی اتفاق می‌افتد که غایت تناسب در فرد محبوب وجود داشته باشد و شیفتگی به محبوب به خاطر زیبایی است که در او وجود دارد. سپس یک ارتباطی میان محبت و زیبایی وجود دارد. هر فردی که به زییایی یعنی توازن و تناسب در اخلاق و رفتار و در ظاهر و باطن خود میرسد، هم مورد محبت و علاقه دیگران قرار میگیرد و هم خود نسبت به زیباییهای دیگران وابسته و دلبسته میشود.
پایه‌گذاری مکتب محبت
جلالی افزود: امام رضا (ع) وقتی به خراسان و مرو آمد با عمل و رفتار خود مهرورزی نسبت به دیگران را به مردم این سرزمین آموزش داد؛ در واقع ایشان را میتوانیم پایه‌گذار مکتب عشق و محبت بدانیم. مکتب محبت یکی از چهار مکتب عرفانی شمرده میشود که در تاریخ عرفان خیلی اهمت دارد. سه مکتب دیگر مکتب زهد، معرفت نفس و معرفت الله هستند. از این میان مکتب محبت جامع همه مکاتب عرفانی است. یعنی هم در دل آن زهد وجود دارد، هم خودشناسی و هم خودشناسی.
وی ادامه داد: این مکتب در همه تاریخ عرفان و تصوف خراسان از عصر امام رضا(ع) تا عصر حاضر ادامه یافته و سلسله‌های طریقتی زیادی را به وجود آورده است. از آن میان نجم الدین کبری و ابو سعید ابوالخیر که هر دو در خاک ترکمنستان دفن شده و اهل این سرزمین بودهاند، از پیروان مکتب محبت هستند و سلسله طریقتی همه آنها به امام رضا (ع) می رسد؛ چنانکه امام ابوحامد غزالی و برادرش شیخ احمد غزالی و فخرالدین عراقی و مولانا جلال الدین رومی و میرسید علی همدانی همه از پیروان مکتب محبت هستند و سلسله طریقتی همه آنها به امام رضا (ع) میرسد. این مکتب برای این به وجود آمده است تا از بی مهری و خشونت جلوگیری شود و نهادهای مهم اجتماعی و اقتصادی برای توانمندسازی تودههای مردم به وجود آید.
جلالی تأکید کرد: این مکتب بر خود لازم میبیند تا ادیان و مذاهب باهم تعامل داشته باشند و از تعارض میان پیروان ادیان جلوگیری کند و اسلام را به معنی پیروی از حق می‌داند. یعنی هر کجا حق باشد و هر کسی مطرح کند از اهمیت برخوردار است. فرقی نمی‌کند آن را چه کسی مطرح کرده باشد.
وی گفت: بعضی اساس مدنیت را عدالت دانسته اند. از جمله امیر تیمور گورکانی معتقد بود قدرت در عدالت است؛ اما بعضی هم اساس مدنیت را عشق و محبت به هم نوع و همه موجودات می‌دانند. این جریان دوم از طریق امام رضا (ع) مورد تأکید قرار گرفته است. هر چند امام رضا (ع) می فرماید: «اوصیکم بالعدل و بالاحسان» یعنی من شما را به عدالت و نیکی در حق همدیگر دعوت می‌کنم. یعنی ایشان ضمن تائید اهمیت عدالت، احسان را ارجح می داند چون مهرورزی و احسان نسبت به یکدیگر فراتر از عدالت است. در عدالت ایثار وجود ندارد؛ اما در محبت، از خودگذشتگی بسیار اهمیت دارد. پس محبت می تواند محبت ساز باشد.
جلالی در پایان سخنان خود اظهار کرد: ما امروز در این مکان مقدس از جاهای مختلف گردهم آمدهایم تا به این ندای امام رضا (ع) پاسخ دهیم. خواهران و برادران من ما باید راه محبت را نسبت به یکدیگر در پیش بگیریم و از معارضه و برخورد باهم پرهیز کنیم. امیدوار هستم مردم شریف ترکمنستان همیشه شادمان باشند و محبت میان دو کشور دوست ایران و ترکمنستان مدام رو به فزونی بگذارد و همه ما بتوانیم بدون توجه به رنگ و مذهب و نژاد، نسبت به همه انسانهای صلحجو در سراسر جهان عشق بورزیم.
در ادامه رایزن فرهنگی ایران در ترکمنستان به عنوان برگزار کننده مراسم و مجری کل برنامه‌ها با یادآوری خاطره ملاقات رییس جمهور ترکمنستان با مقام معظم رهبری و بیان جمله تاریخی رهبر معظم انقلاب اسلامی که فرمود: «ما و ترکمنستان خویشاوند هستیم» برای رهبر معظم انقلاب اسلام حضرت آیت‌الله خامنه‌ای و رییس جمهور ترکمنستان، آرزوی سلامتی و موفقیت کرد. همچنین با یادآوری حضور رئیس‌جمهور ایران در محل اقامتگاه امام رضا(ع) در مرو و قرائت زیارت امین الله، از استقبال رئیس جمهور و مردم ترکمنستان تشکر و برای سلامتی هر دو رئیس جمهور ایران و ترکمنستان دعا کرد.
اشک شوق
همچنین رایزن فرهنگی کشورمان هنگام آغاز دعای پایانی جشنواره که همه حضار منتظر بودند تا در کنار خانه امام برای آنان دعا شود، رو به سوی حسینی، معاون تبلیغات آستان قدس رضوی از وی خواست دعا کند، ایشان نیز پشت تریبون حاضر شد و با سخنان گرم به عنوان خادم امام رضا (ع) اشک شوق را بر چشمان عاشقان امام رضا (ع) جاری ساخت و با نقل روایتی از حضور امام رضا (ع) در مرو و شرکت در تشییع جنازه آن فرد و گریه کردن برای او، خاطره حضور امام رضا (ع) در مرو را به خوبی مجسم ساخت و در فراز نهایی سخنان خود، با صوتی خوش؛ زیارت امام رضا (ع) را خواند که همه حضار، با اشکِ ریزان و قلبی پر از شور و شوق نسبت به امام رئوف او را همراهی کردند.
در این مراسم با تلاش و پیگیری بنیاد بینالمللی امام رضا (ع) حدود هزار بسته رضوی شامل نان مخصوص، نمک و نبات تهیه و ارسال شده بود که تقدیم زائران شد. همچنین هدایایی معنوی که از سوی آستان قدس رضوی آورده شده بود؛ توسط معاون تبلیغات این آستان به مهمانان دانشگاهی و پژوهشگر اعزامی از سوی رئیس جمهور ترکمنستان اهدا شد.
در پایان مراسم، از تمامی شرکتکنندگان که بالغ بر ۱۸۰۰ نفر بودند در جوار مقبره خواجه یوسف همدانی پذیرایی به عمل آمد و هدایای رضوی تقدیم شد.