پایگاه تخصصی مسجد : ستاد خبری دهه تکریم و غبار روبی مساجد روزانه گفت وگو های متعددی را با موضوع جایگاه مسجد در صفحه اخبار این دهه منتشر می کند که متن ذیل بخشی از این گفت و گو ها می باشد
* تاکید بر جذب جوانان به مساجد با شیوه های جدید
استاد جامعه شناسی دانشگاه تهران گفت: باید با برنامه ریزی صحیح زمینه‌های جذب جوانان با شیوه‌های نو در مساجد فراهم شود.
محمود اسعدی، استاد ارتباطات و جامعه‌شناسی فرهنگی دانشگاه تهران در آستانه دهه تکریم و غبارروبی مساجد در گفت‌وگو با فارس اظهار داشت: مساجد یکی از مهمترین حوزه‌های اجتماعی و عبادی ما در جامعه است که باید با برنامه ریزی صحیح زمینه‌های جذب جوانان با شیوه‌های نو در آن فراهم شود، البته این باید با شرایط دنیا مدرن نیز مدنظر قرار بگیرد.
طراح همایش چهره‌های ماندگار همچنین افزود: زمانی بنده سردبیر کیهان فرهنگی بودم، بیست و اندی سال پیش اولین گروهی بودیم که پس از چنگ هرزگویین به آنجا سفر کردیم و نخستین بار بود که به عنوان یک روزنامه نگار به چنین جاهایی می‌رفتیم، پیش از ورود به سارایوو از منطقه جنگی به شهر زاگرب رفتیم، این شهر مدرن نزدیک بوسنی بود که آنجا به مسجدی برخوردیم که بسیار برایم جذاب بود.
وی در ادامه توضیح داد: آن زمان این مسجد دارای تمام امکانات سمعی، بصری و هنری بود مسجد خیلی بزرگی هم نبود اما حتی مرکز موسیقی داشت که جوانان در آن رفت و آمد می‌کردند اما جالب بود که آن مسجد با ایجاد جاذبه‌های بصری زمینه جلب و جذب جوانان را فراهم کرده بود، در آن منطقه غیر مسلمان هم زندگی می‌کرد و آموزش‌هایی در آن مسجد به غیر مسلمانان داده می‌شد و حتی خانم‌های بی حجاب هم که آنجا می‌آمدند بعد از مدتی مسلمان می‌شدند.
دبیر علمی همایش بین‌المللی مدیریت رسانه درباره اهمیت امام جماعت در مساجد گفت: امام جماعت باید فرد شاخصی به لحاظ درک و فهم روانشناسی، جامعه شناسی و سایر علوم باشد ، سعه صدر فراوان داشته و انواع کلاس‌ها را بتواند مدیریت کند از رایانه تا هنر، فرهنگ و سایر علوم.
وی با بیان اینکه مساجد در صدر اسلام چنین کارکردی داشتند، افزود: بنابراین نباید تنها صرف نماز باشد بلکه محل تفکر، فرهنگ، سیاست، تجارت و ... باشد . بنابراین اگر در حد چند دقیقه نماز به مسجد نگاه شود این یک خسران است!
اسعدی گفت: ما درباره جوانان در دهه کنونی غفلت کرده‌ایم، این بحث مستوفایی را می‌طلبد که عده‌ای در امور مساجد بیایند و نقادی و حلاجی کنند تا ان‌شاءالله شرایط از این بهتر شود.
وی در پایان گفت: البته این نکته را بگویم که امروز جذب جوانان دشوار است و به این سادگی‌ها نمی‌شود، ان‌شاءالله با تمهیدات جدید زمینه آن فراهم شود.
*نخستین کتابخانه‌های اسلامی در مسجد راهاندازی شد/ مسجد نهاد تمام‌عیار فرهنگی است
عضو کمیسیون هنری شواری‌عالی انقلاب فرهنگی علم امام‌جماعت را مهمترین عامل جذب‌کننده جوانان به مسجد دانست.
اسماعیل آذر؛ استاد ادبیات و عضو کمیسیون هنری شواری‌عالی انقلاب فرهنگی در گفت‌وگو با ستاد خبری دهه تکریم و غبارروبی مساجد، مسجد را مهد فرهنگ جوامع اسلامی نامید و گفت: در تاریخ اسلام همواره مسجد جایگاهی بی‌نظیر و فراتر از مکانی صرفاً عبادی داشته است.
وی افزود: در صدر اسلام کتابخانه‌ها و مراکز علمی برای اولین‌بار در مساجد راهاندازی شدند، بطوریکه تاریخ کتابخانه و کتابخوانی مسلمانان به همان دوران باز می‌گردد.
آذر ادامه داد: نخستین‌بار شخصی به نام خالد خالد کتابخانه را در مسجد راهاندازی کرد و پس از آن در دوران عباسی کتاب‌هایی از زبان یونانی ترجمه شد. در تمام این تحولات مسجد، محور حرکتی بود.
این استاد برجسته ادبیات تصریح کرد: علاوه بر آنچه گفته شد، مسجد همواره مأمنی برای مسلمانان بوده است که با حضور در آن علاوه بر انجام فعالیت‌های عبادی و انجام فرایض دینی، از مشکلات یکدیگر باخبر شده و در صدد رفع آنها بر می‌آمدند. به عبارت دیگر مسجد نهاد تمام‌عیار فرهنگی بود.
عضو کمیسیون هنری شواری‌عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه امروزه مساجد به قوت گذشته عمل نمی کنند، اظهار داشت: پراکندگی مکانی، ازدیاد جمعیت و بروز پدیده‌هایی مانند اینترنت و فضای مجازی تا حدودی در این مهم نقش دارند اما هنوز هم می‌توان با ایجاد انگیزه‌های صحیح، نظام‌مند و دوست‌داشتنی مساجد را آراسته کرد.
آذر حضور چهره‌های سرشناس علمی و هنری و فرهنگی در مساجد را از پیشنهادات خود برای رونق مساجد برشمرد و افزود: مسؤلان خاصه ائمه‌جماعات می‌توانند با دعوت از افرادی که در جامعه جاذبه و محبوبیت دارند و از سوی دیگر سلامت نفس آنان محرز شده است، مردم و بخصوص جوانان را به حضور در مسجد ترغیب کنند. سخنرانی این افراد، آموزگاران بارز و دانشمندان حوزه‌های مختلف علمی مثل ریاضی، فیزیک و شیمی نیز در این رونق مساجد تاثیرگذار است.
وی اضافه کرد: اتصال صندوق‌های خیریه که در زمینه کمک‌های مالی به دانشجویان و جوانان فعالیت میکنند به مساجد نیز می‌تواند در رونق مساجد نقش بسزایی ایفا کند.
عضو کمیسیون هنری شواری‌عالی انقلاب فرهنگی در ادامه علم امام‌جماعت را مهمترین عامل در نگه‌‌داشت مردم در مسجد عنوان کرد و گفت: امام جماعت باید به علوم روز مثل روانشناسی و فلسفه مسلط باشد و بتواند پاسخگوی خوبی برای سوالات و شبهات مردم باشد. به جرأت می‌توان گفت هیچ عاملی به اندازه علم امام‌جماعت نمی‌تواند در رونق مسجد مؤثر باشد.
*مسجد، خانه دوم جامعه ایرانی است
تهیه‌کننده مجموعه تلویزیونی «اینجا تهران است»، مسجد را خانه امن جامعه ایرانی نامید و گفت: مسجد برای رونق بیشتر باید دوشادوش جامعه پیش رود و توان پاسخگویی به مسائل‌روز را در خود ایجاد کند.
کاوه افضلی؛ تهیه‌کننده سینما و تلویزیون در گفت‌وگو با برنا با اشاره به لزوم رونق مساجد، گفت: این مکان مقدس همواره جایگاهی متمایز در جامعه ایرانی داشته است.
وی افزود: مسجد همواره علاوه بر مسائل عبادی و اعتقادی، نقش بسزایی در قامت مهمترین پایگاه اجتماعی ایفا کرده است و ایرانیان با حضور در این مکان مقدس روح همدلی و همبستگی را در خود تقویت میکنند. به عبارت دیگر مسجد، خانه دوم جامعه ایرانی است.
افضلی ادامه داد: بسیاری از مسائل در اجتماع و حتی در دین به وجود آمده است که پاسخگویی به آنها امری ضروری است. ارجاع این مسائل و چالش‌ها به مسجد و پاسخگویی دانشمندان و اندیشمندان به آنها هم سبب رونق مساجد می‌شود و هم خوراک ذهنی خوبی به مخاطبان تزریق خواهد شد.
این تهیه‌کننده سینما و تلویزیون تصریح کرد: مسجد باید دوشادوش جامعه پیش رود و توان پاسخگویی به مسائل‌روز را در خود ایجاد کند.
وی در ادامه با اشاره به نقش مسجد در دوران انقلاب و دفاع‌مقدس، گفت: حضور پررنگ و پرشور مسجد در آن دوران در جامعه ایرانی نشان می‌دهد این مکان مقدس هنوز هم می‌تواند به عنوان مهمترین پایگاه اجتماعی فعالیت کند که البته با توجه به گسترش جوامع و بروز پدیده‌های جدید، مسجد به تجهیزات و فضای بیشتری نیاز دارند.
افضلی یادآور شد: در دوران دفاع‌مقدس منزل ما در سه‌راه زندان قرار داشت. شور و شعف جوانان برای حضور و فعالیت در مسجد در آن دوران وصف‌ناشدنی است. همواره علاوه بر انجام فرایض دینی و مذهبی در کمک و پشتیبانی از جبهه‌ها فعال بودیم. از سوی دیگر حضور در مسجد، خاطره دوستان شهیدمان را برای یادآوری می‌کرد و همین موضوع سبب می‌شد در راه صحیح استوارتر و مقاوم‌تر گام برداریم و کمتر اسیر ناهنجاری‌ها و آسیب‌های اجتماعی شویم.
تهیه‌کننده سینما و تلویزیون در خاطرنشان کرد: جاذبه‌های بصری و فرهنگی مساجد نباید مورد غفلت واقع شوند. برگزاری کلاس‌ها و کارگاه‌های با کیفیت و متناسب با مقتضیات امروزی با حضور بهترین کارشناسان فن و از سوی دیگر برگزاری منظم مراسم و آیین‌مذهبی سبب می‌شود جوانان بیشتر از پیش به سمت مسجد گرایش پیدا کنند.
*خانواده، مسجد و مدرسه سه ضلع مؤثر در تربیت نسل جوان هستند
مدیر گروه خانواده شبکه دو سیما گفت: خانواده، مسجد و مدرسه سه ضلعی هستند که بیشترین نقش را تربیت نسل جوان دارند. در این بین مسجد نقش بی‌نظیری در تربیت و پرورش اجتماعی افراد دارد.
مریم جلالی؛ مدیر گروه خانواده شبکه دو سیما در گفت‌وگو با ستاد خبری دهه تکریم و غبارروبی مساجد، مسجد را یکی از ارکان جامعه ایرانی نامید و گفت: همواره مسجد مرکز و محور حاکمیت روح معنوی در جامعه بوده است.
وی افزود: بعد از انقلاب این مکان عبادی کارکردهای سیاسی و اجتماعی جدیدی را تجربه کرد تا جاییکه به نوعی می‌توان مسجد از ارکان اساسی پایه‌گذاری نظام سیاسی کشور داسنت.
جلالی ادامه داد: خانواده، مسجد و مدرسه سه ضلعی هستند که بیشترین نقش را تربیت نسل جوان دارند. در این بین مسجد نقش بی‌نظیری در تربیت و پرورش اجتماعی افراد دارد.
این استاد سرشناس دانشگاه تصریح کرد: مسجد خانه دوم و خانه بیرونی جامعه ایرانی است و می‌تواند حلال بسیاری از چالش‌ها و مشکلات و ناهنجاری‌های رفتار فردی و اجتماعی باشد اما متاسفانه از این ظرفیت در جامعه امروزی کمتر استفاده می‌شود.
مدیر گروه خانواده شبکه دو سیما با اشاره به لزوم برخورد مناسب با جوانان، خاطرنشان کرد: شرع، عرف و قانون سه حریم جامعه ایرانی است که در هر جایی باید رعایت شوند. مسجد نیز قوانین و حرمت خاص خود را دارد که باید به آن احترام گذاشته شود. از سوی دیگر برای ترغیب جوانان نیز باید جاذبه داشت و چه جاذبه‌ای بالاتر و بهتر از اخلاق خوش. نباید روند فعالیت‌ها بگونه‌ای باشد که دافعه‌ها بیشتر از جاذبه باشند.
جلالی یادآور شد: مسجد محل ابرار و مکانی امن برای انسان است. رفتار باید بگونه‌ای باشد که حتی غیرمسلمانان نیز این احساس پاک و روح معنوی را بخوبی در مسجد لمس کنند.
وی در ادامه با اشاره به اجرای برنامه‌های فرهنگی و هنری در ذیل فعالیت‌های مسجد، گفت: باید هدف مشخص باشد. امام‌جماعت و مسؤلان مسجد باید از ابتدا هدفگذاری دقیق داشته باشند. هر جا هدف مشخص بود و برنامه‌ها منظم و منسجم برگزار شد، مسجد زنده و پویا خواهد بود در غیر اینصورت بدون هدف مشخص هیچ تلاشی نتیجه‌بخش نخواهد بود.
این استاد دانشگاه در پایان گفت: حضور در مسجد باید با جوشش باشد نه کوشش. فرد مسلمان باید برای حضور در مسجد دلتنگ شود نه اینکه آن را برای خود عادی و امری روزمره بداند.
*مسجد تجلی‌گاه هنر اسلامی است
مهدی امینی‌خواه، مسجد را تجلی‌گاه هنر اسلامی دانست و گفت: اعتقاد راسخ جامعه ایرانی و احترام خاصی که آنان به مسجد دارند سبب شده است مسجد همواره صحنه‌ای برای خلق زیباترین هنرهای ایرانی باشد.
مهدی امینی‌خواه؛ بازیگر سینما و تلویزیون در گفت‌وگو با ایلنا، حضور در مسجد را یکی از راه‌های تقویت فرهنگ ایرانی-اسلامی دانست و گفت: همواره مسجد در بین ایرانیان مکانی مقدس و پایگاهی مستحکم بوده است.
وی افزود: همه ایرانیان وقتی زندگی خود را واکاوی میکنند، قطعاً به نام مسجد و تاثیر آن روی شخصیت و منش خود می‌رسند. این مکان مقدس و قابل احترام، جایگاهی سست‌نشدنی در فرهنگ و باورهای جامعه ایرانی داشته و دارد.
امینی‌خواه ادامه داد: دین همواره در بطن زندگی ایرانی بوده و نقش بسزایی در پرورش شخصیت افراد داشته است. از سوی دیگر مسجد نه فقط مکانی برای عبادت و انجام فرایضی مانند نمازجماعت و برپایی عزاداری و برگزاری جشن‌های دینی، بلکه به عنوان پایگاه اجتماعی جامعه ایرانی همواره نقش بی‌نظیر خود را ایفا کرده است.
این بازیگر سینما و تلویزیون در ادامه مسجد را تجلی‌گاه هنر اسلامی نامید و بیان داشت: اعتقاد راسخ جامعه ایرانی و احترام خاصی که آنان به مسجد دارند سبب شده است مسجد همواره صحنه‌ای برای خلق زیباترین هنرهای ایرانی باشد که در این میان نقاشی، تصویرگری و معماری بارزترین هنرهای بکار رفته در ساخت مساجدند.
وی تصریح کرد: امروزه نیز باید برنامه‌های هنری را به فعالیت‌های مسجد اضافه کرد. برگزاری کلاس‌هایی مانند داستان‌نویسی و نقاشی و حتی تئوری بازیگری در مساجد هم زمینه‌ساز رونق بیشتر این مکان مقدس و حضور فعال جوانان است و هم می‌تواند هنر را با باورهای دینی گره بزند و از این طریق تاثیر بی‌نظیری در جامعه به جا بگذارد.
امینی‌خواه ادامه داد: سینما به معنای خاص و هنر نمایشی به معنای عام نیز می‌توانند با محوریت مسجد آثار بسیار خوب و با کیفیتی را تولید کنند؛ آثاری که در آن علاوه بر ترویج مفاهیم دینی و درون‌مایه مذهبی با محوریت مسجد، به لحاظ فنی نیز در بالاترین سطح قرار داشته باشند.
این بازیگر در پایان حضور در اماکن مقدس و مسجد را از خاطرات وصف‌ناشدنی خود عنوان کرد و گفت: همواره از حضور در این مکان‌های مقدس و همچنین شرکت مراسم مذهبی حس خوبی داشته‌ام.