به گزارش پایگاه تخصصی مسجد به نقل از خبرگزاری فارس ، مسجد نخستین بنایی بود که پیامبر گرامی اسلام (ص) آن را احداث کردند و مسجدالنبی با ورود پیامبر (ص) به مدینه در عربستان پایه‌گذاری و به میعادگاه و نیایش‌گاهی برای عبادت خداوند متعال تبدیل شد.
مسجد خانه توحید مسلمانان و جایگاهی برای پرستش و عبادت مؤمنان به شمار می‌آید و می‌توان گفت مسجد یکی از نخستین مکان‌هایی بوده که برای عبادت واقعی بندگان بر روی زمین بنا شده است.
30 مردادماه سال 48 هجری قمری، مسجدالاقصی نخستین قبله مسلمانان و یکی از مهم‌ترین و مقدس‌ترین معابد مورد احترام ادیان آسمانی توسط صهیونیست‌های غاصب به آتش کشیده شد.
به مناسبت سالروز این جنایت آتشین به پیشنهاد جمهوری اسلامی ایران و تصویب سازمان کنفرانس اسلامی، این روز از 30 مرداد تا 6 شهریورماه به عنوان هفته جهانی مسجد نام‌گذاری شده است.
این مناسبت بهانه‌ای شد تا عملکرد مساجد، نقش آنها در جوامع اسلامی و حضور نوجوانان و جوانان در مساجد را مورد بررسی قرار دهیم و به برخی از محرومیت‌ها و محجوریت‌های مسجد در برهه کنونی بپردازیم.
*مساجد؛ جلوه‌گاه اوج بندگی و عبادت انسان‌ها
امروز عملکرد مسئولان و هیئت امنا در مساجد باید به گونه‌ای باشد که جوانان خود به خود نیاز به حضور در این مکان را احساس کنند و به منظور افزایش حضور مردم در مساجد باید به ارزش‌های مورد نظر مردم توجه کرد و با تغییر در ارزش‌ها و باورهای مردم فاصله میان واقعیت‌ها و آرمان‌ها کم شود و این امر با فعال‌سازی نهادهای تبلیغاتی و ارشادی به نتیجه‌ای مطلوب خواهد رسید.
در فرهنگ دینی، عنوان «مسجد» یادآور بندگی و به معنای جایگاه سجده است که اوج عبادت و بندگی انسان را نشان می‌دهد و در حقیقت برترین و اصلی‌ترین محل برای عبادت و تقرب مسلمانان نسبت به خداوند متعال به حساب می‌آید.
*دوری جوانان از مساجد با برخورد نامناسب متولیان
در این زمینه، شهرستان دماوند با داشتن مساجدی با قدمت هزاران ساله و وجود متولیان سرشناس و معتمد محلی، هنوز نتوانسته عملکرد مطلوبی را در جهت جذب جوانان و مخاطبان در این اماکن مذهبی و فرهنگی رقم بزند.
در همین راستا، نقش هیئت امنای مساجد اهمیت زیادی پیدا می‌کند و با توجه به اینکه انتخاب هیئت امناها به طور کلی از میان افراد مسن است و این افراد غالباً نسبت به جوانان اطلاعات و سواد کمتری دارند، باعث شده بهانه‌ای شود تا حضور جوانان در این مکان کمتر شود یا تنها به قشر خاصی از افراد تعلق گیرد و گاهی با برخوردهای نامناسب این پیرغلامان، جوانان از منبر‌های مساجد دور شوند.
*حضور بی‌ثمر جوانان امروز در مساجد
مسجد در ارتباط با مسائل اساسی و بنیادین جامعه، نهادی مؤثر و دارای جایگاه بوده و این مکان فضای مناسبی برای رایزنی‌ها و مشورت در کارها، امور جامعه و زندگی است تا مردم با هم‌اندیشی و مشورت با بزرگان به نتیجه مطلوب و درستی دست یابند.
متأسفانه امروز مسجد به جایگاه هم‌اندیشی‌های روزمره جوانان تبدیل شده است که جز پر کردن اوقات خالی جوانان هیچ‌گونه خروجی و فایده‌ای به همراه ندارد.
این موضوع تا جایی است که جوانان با آغاز سخنرانی‌ها، از مسجد خارج و بعد از پایان یافتن مطالب به طور مجدد به این مکان مقدس برای استفاده برنامه‌های بعدی برمی‌گردند؛ در برهه کنونی این موضوع نیازمند توجه جدی مسئولان است تا با ریشه‌یابی و بررسی مشکلات، نواقص را برطرف سازند.
یکی از جوانان فعال مسجد در خصوص سطحی بودن فعالیت‌های مساجد و بی‌توجهی به سخنرانی‌ها گفت: آنچه سخنرانان در بسیاری از مجالس مطرح می‌کنند، مربوط به مسائلی است که یا متناسب با نیاز جوانان نیست یا جزو مسائل روز بوده و کاربردی به حساب نمی‌آید.
علی غلامی ادامه داد: اگر سخنرانی‌ها به سمتی پیش برود که هم جذاب و هم دارای چارچوبی همچون ورودی مناسب و نتیجه‌گیری کاربردی باشد، جوانان به گوش دادن مطالب علاقه نشان می‌دهند و سخنرانان نیز تلاش خود را برای بیان مطالب جذاب‌تر می‌کنند.
*نقش مساجد در سالم‌سازی ناهنجاری‌های جامعه
مسجد برترین پایگاه دینی است که حضور تمام اقشار جامعه به‌ویژه جوانان و نوجوانان در آن موجب تقویت نهادهای دینی همراه با سالم‌سازی ناهنجاری‌های اجتماعی و اخلاقی در میان جامعه اسلامی می‌شود.
در این بین، نقش ائمه جماعات در تشخیص نیازهای جسمانی، روحی، روانی، عاطفی، اجتماعی، معنوی و اخلاقی روشن می‌شود تا جایی که می‌توانند گام مؤثری در جهت جذب نوجوانان و جوانان بردارند.
این موضوع، زمانی محقق می‌شود که مبلغان فرهنگی و دینی با برنامه‌ریزی در امور فرهنگی مساجد، برنامه‌هایی را تدوین کنند که زمینه رشد و تعالی جامعه و اقشار مختلف را فراهم سازد.
*فراموشی جایگاه مساجد در انتقال فرهنگ و ادبیات اسلام
گاهی مردم آن‌نقدر درگیر کارهای روزمره خود می‌شوند که حتی فرصتی مناسب را برای حضور در مساجد پیدا نمی‌کنند و به خاطر برخورد نامناسب متولیان و همچنین عملکرد نادرست امور فرهنگی، نوجوانان و جوانان نیز از مساجد دوری کرده و بعضی اوقات پایگاه‌های هم‌اندیشی اجتماعی، سیاسی و فردی خود را در جایی به دور از مساجد برپا می‌کنند.
امروز مساجد تنها به جایگاهی برای برگزاری مراسم اعیاد و عزاداری‌ها تبدیل شده و بسیاری از مسئولان از این نکته غافل هستند که مساجد جایگاه تأثیرگذاری در انتقال نوع فرهنگ و ادبیات اسلام در رسیدن به اهداف تعالی انسان‌ها هستند.
*کلام آخر
آنچه مشهود است، کم‌کاری مسئولان و اشخاص حاضر در این امر بوده که متأسفانه هنوز نتوانسته‌اند فرهنگ‌سازی مناسبی برای جذب جوانان و تأثیرگذاری بیشتری در این موضوع انجام دهند که البته قسمتی از این کم‌کاری‌ها به جامعه و خانواده‌ها مربوط است و در این میان، نمی‌توان کسی را منحصراً مقصر دانست.
در چنین موقعیت‌هایی است که نقش نهادهای آموزشی همچون آموزش و پرورش و دانشگاه‌ها برای ایجاد فضاهای اسلامی و دینی نمایان می‌شود؛ هر چند قسمتی از مشکلات مربوط به نبود فرهنگ‌سازی در این عرصه به کم‌کاری‌های نهادهای مرتبط با خود مساجد برمی‌گردد.
گاهی سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌ریزی‌های مساجد در جهت مناسب انجام نمی‌شود؛ تمام اهداف در این حوزه باید به گونه‌ای برقرار شود که مسجد را به مرکز توجه فرهیختگان، نخبگان و تمام اقشار جامعه تبدیل کند؛ تا زمانی که میراث‌داران ارزشمند نشوند، نمی‌توان برنامه خوب و بلندمدتی برای بقای اصول انقلاب و فرهنگ مطرح کرد.
به هر تقدیر، با توجه به فعالیت گسترده شبکه‌های ماهواره‌‌ای و اجتماعی در دنیای واقعی و مجازی، می‌طلبد تا مسئولان فرهنگی کشور نگاه ویژه‌ترین به توسعه و تقویت برنامه‌های فرهنگی در مساجد داشته باشند تا جوانان نسل امروز ما که توجه بیشتری به فضای مجاز دارند، ارتباط خود را با مسجد نیز پررنگ‌تر کنند.